ارزشیابی توصیفی

 يك مجموعه هدفدار و منظم از كار و فعاليت فراگير كه نشان دهنده ي تلاش و كوشش ، پيشرفت و رشد، دست آوردها و موفقيت هاي او مي باشد.

پوشه در طي جريان يادگيري و فرايند تدريس و در طول زمان ، به تدريج شكل مي گيرد و بيانگر همكاري ومشاركت فراگير،معلم يا مربي و حتي گاهي ساير همكلاسي هاي فرد مي باشد.

از ويژگي هاي پوشه كار مي توان: مجموعه ي منظم، جرياني بودن، طي زمان و به تدريج ، مشاركت فراگير با ديگران ، تلاش ، پيشرفت و غيره نام برد.

پوشه كار يك مجموعه زنده ودر حال رشد و پويا از عملكرد فراگير است كه هر چيزي براي درج در آن با دقت انتخاب مي شود ودر واقع پوشه ي كار فعاليت تعاملي بين فراگير و معلم است تا در مورد آنچه كه بايد در پوشه گنجانده شود. ملاك انتخاب اجراء معيار قضاوت در مورد عملكرد فراگير و ...تصميم گيري شود.

در واقع هدف و نتيجه ي مهم پوشه كار اين است كه فراگيران را قادر سازد نتيجه ي تلاش و پيشرفت خود را به نمايش بگذارند ولذا به فراگيراني فعال و پويا تبديل شوند كه در برابر يادگيري و پيشرفت خود سوال باشند و به جاي آن معلم در پي سنجش يادگيري آن ها باشد . خود آنها مسئولانه و مشاركت و تحميلي به انگيزه ي دروني تبديل شوند.

پوشه به عنوان يك مجموعه ي نظامدار ، نه تنها در برگيرنده پاسخ ها و عملكرد فراگير مي باشد بلكه چرايي و علل انتخاب پاسخ ها ، نحوه ي تفكر در مورد راه حل و جواب صحيح ، ملاك هاي انتخاب پاسخ درست توسط فراگير و ... را نيز در بردارد . پوشه كار ميتواند هم به صورت فردي وهم گروهي باشد. (رستگار،1383،ص 83-82)

 ــ آزمون هاي عملكردي

 آموخته هاي فراگيران را در حيطه هاي مختلف درعمل به كار ميگيرند و فراگير طي انجام آن نشان مي دهد تا چه اندازه دركاربرد آموخته ها تواناست . دانش آموزان يادگيري را در متن دنياي واقعي تجربه كنند يا چيزي را توليد نمايند و نسبت به آن چه مي آموزد ، احساس نياز كند و رغبت بيشتري نشان دهند و به سطح بالاي مهارت هاي مورد نياز زندگي توجه نمايند و آزمون هاي عملكردي انواع گوناگوني دارد . برخي از مهمترين آنها به شرح زير مي باشد. (رستگار،1383،106)

الف ) آزمون عملكردي كتبي (paper and pencil performance test)؛

در اين نوع  آزمون ، معلم از دانش آموز مي خواهد گزارش را ارائه  دهد،  نقشه اي را رسم نمايد يا داستان كوتاهي را بنويسيد.

ب) آزمون شناساييDentification test)) : زماني كه از دانش آموز مي خواهيد اشكال مواردي را كه لامپ آن روشن نمي شود پيدا كند، وسايل و مراحل انجام يك آزمايش را مشخص نمايد . روش درست حل يك مسأله ي رياضي را تشخيص دهد، تلفظ درست يك كلمه ي انگليسي و غيره

ج) آزمون هاي عملكردي در موقعيت هاي شبيه سازي شده Simulated performance): در اين نوع آزمون ها ، در موقعيتي غير واقعي از دانش آموز خواسته مي شود كه فعاليتي را انجام دهد كه در موقعيت هاي واقعي ضروري اند . مثلاً از دانش آموزان خواسته مي شود كه نامه اي را نوشته ، در پاكت قرار داده و طبق روش معمول ، آدرس و مشخصات گيرنده وفرستنده را بنويسند و در صندوق پست كه در كلاس به صورت نمايش ساخته شده ، بيندازد.

د)نمونه ي كار work sample)) ؛ در روش نمونه ي كار كه نزديك ترين روش سنجش به عملكرد واقعي است، فراگير در محيط طبيعي سنجيده مي شود. براي مثال آزمون رانندگي اتومبيل در شرايط واقعي ، ترجمه ي متني در زبان انگليسي ، ساختن يك مكعب با ابعاد معين وغيره .(همان منبع، ص 110)

 چك ليست ها

 چك ليست عبارتند از فهرست كردن مفاهيم ، مهارت ها، فرايند ها و نگرش هاي مورد انتظار معلم، چك ليست در واقع همان هدف هاي عيني هستند كه مي خواهيم بعد از تدريس در رفتار فراگيران مشاهده كنيم و بيشتر براي مهارت هاي اجتماعي ، عاطفي و جسماني به كار مي رود. اگر چك ليست ها نسبتاً مكرر در طول دوره تحصيلي اجرا شود دورنمايي از وضعيت دانش آموز به دست مي دهند . همچنين فهرست رفتار به معلم كمك ميكند از اهداف تربيتي بسيار دور نشود و براي تحقق آنها بكوشد.

 ثبت مشاهدات( واقعه نگاري)

واقعه نگاري يا ثبت رويداد ، ابزار مناسبي براي ثبت وقايع و رويدادهايي است كه هر از چند گاهي معلم در عرصه ي كلاس و مدرسه مشاهده مي نمايد. براي تصميم گيري و داوري هاي بعدي منبع مفيدي هستند و از طريق فرم هاي مختلف ، كمك مؤثر در هدايت يادگيري محسوب مي شود.

تكليف دانش آموزان

فعاليت هايي است كه معلمان براي دانش آموزان معين مي كنند تا آنها را درحين تدريس ، و يا در ساعات خارج از مدرسه انجام دهند.

تكليف آموخته هاي درون مدرسه وكاربست هاي عملي در زندگي روزمره ي دانش آموزان را پيوند مي دهد . هر قدراين پيوند ، منطقي تر و مؤثرتر باشد، يادگيري پايدارتر و كاربردي تر خواهد بود.(قورچيان،59:1383)

 ساير روشهاي گرد آوري اطلاعات:

1-مناظره (بحث درباره موضوع معين و ...)

2-ياددهي به فرد يا گروه ديگر

3-كنفرانس (ارائه گزارش تحقيق به كلاس و ..)

4-بحث گروهي

5-مقياس درجه بندي مصاحبه

6-تهيه گزارش (تهيه گزارش از زندگي جانوران مانند زنبورعسل و...)

7-نمونه كارها ( دست سازهاي دانش‌آموزان و ...)

8-استفاده از گزارشات مشاهدات ديگران (شرح و بسط ويا مطالعات موردي و ...)

9-اجراي نمايش ، انجام آزمايش ، پرسش هاي شفاهي ،مصاحبه

10-استفاده از انواع آزمون هاي مداد-كاغذي (آزمون هاي تشريحي و آزمون هاي عيني )

11-ارزشيابي باز